Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni yasa teklifi, 65 yaş aylığına ilişkin geri ödeme hesaplamasında önemli bir değişikliği gündeme taşıdı. Sosyal Hizmetler Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasını içeren düzenleme kapsamında, hak etmediği halde 65 yaş aylığı aldığı tespit edilen kişilerden geri alınacak ödemelerin hesaplama yöntemi yeniden düzenleniyor. Mevcut uygulamada geri ödeme tutarları Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranlarına göre güncellenirken, yeni teklifin yasalaşması halinde bu yöntem yerine daha düşük olan kanuni faiz uygulanacak. Düzenleme, hem geri ödeme hesaplamalarını hem de uygulamadaki hukuki yaklaşımı değiştirecek nitelikte görülüyor.
65 YAŞ AYLIĞI GERİ ÖDEMELERİNDE HESAPLAMA YÖNTEMİ DEĞİŞİYOR
Yasa teklifine göre, hak etmediği halde 65 yaş aylığı aldığı belirlenen kişilerden geri talep edilecek ödemelerde kullanılan hesaplama yöntemi değiştirilecek. Mevcut uygulamada, fazla veya yersiz yapılan ödemeler geri alınırken TÜFE’nin aylık değişim oranları esas alınıyor ve ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre boyunca tutar bu oranlara göre güncelleniyordu.
Teklifin kabul edilmesi halinde ise bu uygulama sona erecek. Bunun yerine geri ödeme tutarları hesaplanırken kanuni faiz esas alınacak. Böylece geri alınacak miktarın belirlenmesinde farklı bir yöntem uygulanmış olacak. Düzenlemenin özellikle geri ödeme yükümlülüğü bulunan kişiler açısından daha düşük bir maliyet ortaya çıkarabileceği değerlendiriliyor.
2022 SAYILI KANUNDA DEĞİŞİKLİK ÖNGÖRÜLÜYOR
Teklifte, 2022 sayılı “65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun”un ilgili maddesinde değişiklik yapılması öngörülüyor. Mevcut maddede yer alan “TÜFE aylık değişim oranları esas alınarak” ifadesinin, “kanuni faizi ile” şeklinde değiştirilmesi planlanıyor.
Bu değişiklikle birlikte, haksız yere alınan 65 yaş aylıklarının geri tahsil sürecinde uygulanacak yöntem de resmi olarak değişmiş olacak. Böylece hem hesaplama yöntemi sadeleşecek hem de diğer kamu alacaklarıyla benzer bir uygulama modeli oluşturulacak.
HUKUKİ BELİRLİLİK VURGUSU YAPILDI
Yasa teklifinin gerekçesinde, kamuda yapılan diğer fazla ve yersiz ödemelerin geri alınmasında genellikle kanuni faiz uygulamasının esas alındığı hatırlatıldı. Bu nedenle benzer durumlarda farklı yöntemler uygulanmasının hukuki açıdan belirsizlik yaratabileceğine dikkat çekildi.
Teklifte, tüm benzer işlemlerde aynı yöntemin kullanılmasının hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik açısından önemli olduğu ifade edildi. Böylece kamu uygulamalarında standart bir hesaplama yöntemi oluşturulmasının hedeflendiği belirtildi.
MEVCUT UYGULAMADA TÜFE ESAS ALINIYORDU
Halen yürürlükte olan uygulamaya göre, 65 yaş aylığını haksız şekilde aldığı tespit edilen kişilerden yapılan ödemeler geri tahsil ediliyor. Bu süreçte geri ödeme tutarı, ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için TÜFE oranları dikkate alınarak güncelleniyor.
Ayrıca haksız ödeme alınmasına neden olan sahte belge düzenleme veya kullanma gibi durumlarda ilgili kişiler hakkında ceza soruşturması da başlatılabiliyor.
Meclis’e sunulan teklifin yasalaşması halinde ise bu uygulamada önemli bir değişiklik yaşanacak ve geri ödemelerde TÜFE yerine kanuni faiz hesaplaması esas alınacak. Düzenlemenin TBMM’de yapılacak görüşmelerin ardından netlik kazanması bekleniyor.
