Pakistan-Afganistan sınırında günlerdir devam eden sıcak temasların ardından çatışmaların yatıştığı bildirildi. İki ülke arasında fiili sınır kabul edilen Durand Hattı boyunca karşılıklı operasyonlar düzenlenirken, hem İslamabad hem de Kabil yönetiminden art arda sert açıklamalar gelmişti. Gece saatlerinde Afganistan Savunma Bakanlığı’nın misilleme operasyonlarının sona erdiğini duyurmasıyla birlikte sahadaki hareketliliğin azaldığı gözlendi. Ancak açıklamalara yansıyan can kaybı iddiaları, Pakistan-Afganistan geriliminin ne denli tehlikeli bir boyuta ulaştığını ortaya koydu. Bölgedeki gelişmeler yalnızca iki ülkeyi değil, uluslararası kamuoyunu da yakından ilgilendiriyor.
Durand Hattı boyunca karşılıklı saldırılar ve can kaybı iddiaları
Pakistan-Afganistan sınırında çatışmalar, tarafların birbirini hedef alan operasyon açıklamalarıyla hız kazandı. Pakistan yönetimi, hava harekâtları ve sınır hattındaki çatışmalar sonucunda 133 Taliban mensubunun öldüğünü, 200’den fazla kişinin yaralandığını öne sürdü. Buna karşılık Afganistan tarafı, misilleme operasyonlarında 55 Pakistan askerinin hayatını kaybettiğini ve bazı askerlerin cesetleri ile silahların ele geçirildiğini iddia etti.
İki tarafın verdiği rakamlar bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil. Ancak Pakistan-Afganistan sınırında çatışmaların yoğunluğu, bölgedeki siviller üzerinde ciddi bir baskı oluşturdu. Özellikle sınır köylerinde yaşayan halkın güvenlik endişesi arttı. Tarafların karşılıklı olarak askeri mevzileri ve kontrol noktalarını hedef aldığını duyurması, gerilimin yerel bir sınır ihlalinin ötesine geçtiğini gösterdi. Buna rağmen Afganistan Savunma Bakanlığı’nın operasyonların gece yarısı itibarıyla sona erdiğini açıklaması, tansiyonun kısmen düştüğüne işaret etti.
Kabil ve çevresinde patlamalar: Hava harekâtı iddiaları
Çatışmalar sınır hattıyla sınırlı kalmadı. Afganistan’ın başkenti Kabil’de gece saatlerinde çok sayıda şiddetli patlama meydana geldiği bildirildi. Yerel kaynaklar, patlamaların kent merkezinde hissedildiğini aktarırken, sosyal medyada Pakistan savaş uçaklarının bombardıman düzenlediğine ilişkin iddialar paylaşıldı. İslamabad yönetimi bu iddialara ilişkin resmi bir doğrulama yapmadı.
Pakistan devlet televizyonu PTV News ise güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Kabil, Kandahar ve Paktia’daki bazı askeri tesislerin hedef alındığını öne sürdü. Kandahar’da bir cephane deposu ile lojistik üssün imha edildiği iddiası da gündeme geldi. Afganistan yönetimi ise saldırılara karşılık Durand Hattı boyunca geniş çaplı taarruz operasyonları başlattığını duyurdu. Bu gelişmeler, Pakistan-Afganistan sınırında çatışmaların kısa sürede daha geniş bir coğrafyaya yayılabileceği endişesini doğurdu.
Liderlerden sert mesajlar: “Taviz vermeyeceğiz”
Asıf Ali Zerdari, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Pakistan’ın barış ve toprak bütünlüğünden taviz vermeyeceğini belirtti. Ordunun yanıtını “kapsamlı ve kararlı” olarak nitelendiren Zerdari, ülkesinin güçlü bir karşılık vereceğini ifade etti. Başbakan Şahbaz Şerif de benzer şekilde güvenlik güçlerinin ülkenin egemenliğini korumaya hazır olduğunu söyledi.
Afganistan tarafında ise Taliban yönetimi sözcüleri, Pakistan’ın saldırılarına misilleme yapıldığını ve bazı askeri noktaların ele geçirildiğini ileri sürdü. Açıklamalardaki sert ton, Pakistan-Afganistan sınırında çatışmaların yalnızca askeri değil, siyasi bir restleşmeye de dönüştüğünü gösterdi. Tarafların kamuoyuna yönelik güçlü mesajlar vermesi, diplomatik kanalların şimdilik geri planda kaldığı yorumlarına neden oldu.
BM’den diplomasi çağrısı, Rusya’dan arabuluculuk mesajı
Antonio Guterres, Afganistan ile Pakistan güvenlik güçleri arasında başlayan sınır çatışmalarını endişeyle takip ettiğini açıkladı. Birleşmiş Milletler, taraflara uluslararası hukuk yükümlülüklerine uyma ve sivillerin korunmasını sağlama çağrısında bulundu. Açıklamada, sorunların diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiği vurgulandı.
Öte yandan Rusya Dışişleri Bakanlığı da tarafların talep etmesi halinde arabuluculuğa hazır olduklarını bildirdi. Bu açıklamalar, Pakistan-Afganistan sınırında çatışmaların bölgesel istikrar açısından risk oluşturduğunu ortaya koyuyor. Özellikle terör örgütü TTP ve sınır hattındaki güvenlik tartışmaları, iki ülke arasındaki kırılgan dengeleri daha da hassas hale getiriyor.
Pakistan, Afganistan’da Taliban’ın 2021’de yönetimi ele geçirmesinden bu yana TTP’ye karşı daha somut adımlar atılmasını talep ediyor. Kabil yönetimi ise TTP’nin Afgan topraklarında faaliyet göstermediğini savunuyor. Bu görüş ayrılığı, Durand Hattı boyunca süren gerilimin temel nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.
