Kocaeli’de afet farkındalığını artırmaya yönelik dikkat çeken bir eğitim programı gerçekleştirildi. Gebze Teknik Üniversitesi Marmara Afetlerle Baş Edebilir Yapılar Uygulama ve Araştırma Merkezi (MARTEST) yürütücülüğünde sürdürülen SATREPS-MARTEST Projesi kapsamında, Kocaeli AFAD İl Müdürlüğü’nde sanal gerçeklik ve metaverse teknolojilerinin kullanıldığı afet eğitimi düzenlendi. 26 Şubat 2026 tarihinde yapılan programda, deprem sırasında yaşanabilecek riskleri deneyimlemeye imkân tanıyan VR uygulamaları ve 360 derece videolar katılımcılarla buluşturuldu. Eğitim, afetlere karşı daha bilinçli bireyler ve daha dirençli şehirler oluşturmayı amaçlıyor. Programda hem akademisyenler hem de AFAD personeli bir araya gelirken, yenilikçi teknolojilerin afet eğitimine nasıl entegre edilebileceği de uygulamalı olarak gösterildi.

MARTEST Projesi kapsamında çok paydaşlı afet eğitimi

Japonya Uluslararası İş Birliği Ajansı (JICA) tarafından desteklenen SATREPS-MARTEST Projesi, Türkiye’de afetlere karşı dayanıklı yapılar ve bilinçli toplumlar oluşturmayı hedefleyen önemli araştırma projeleri arasında yer alıyor. Proje, Gebze Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyelerinin liderliğinde yürütülürken, farklı üniversiteler ve kurumların katkısıyla çok paydaşlı bir yapı içinde ilerliyor.

Kocaeli AFAD’da gerçekleştirilen eğitim programı da bu kapsamda düzenlendi. Program, MARTEST Projesi’nin “Çalışma Grubu 4” faaliyetleri çerçevesinde hazırlandı ve özellikle kentsel afet risklerinin azaltılması ile afet eğitimlerinin geliştirilmesi konularına odaklandı. Eğitimde AFAD personelinin yanı sıra Gebze Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri ve öğrencileri de yer aldı.

VALİ AKTAŞ KARTEPE’DE DEPREM TATBİKATINA KATILDI

İçeriği Görüntüle

Programın akademik hazırlık sürecinde Gebze Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Selçuk Toprak, Dr. Öğr. Üyesi Ceren Özer Sözdinler, Arş. Gör. Emel Sadıkoğlu ve Arş. Gör. Oğuz Dal görev aldı. Uluslararası iş birliği kapsamında ise Hyogo Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mayumi Sakamoto ile doktora öğrencileri Risu Ando ve Kyohei Yamaguchi, Gifu Üniversitesi’nden Doç. Dr. Maki Koyama ve SATREPS-MARTEST proje koordinatörü Sho Amemiya da programa katkı sundu.

Sanal gerçeklik ile deprem anını deneyimleme

Eğitim programının en dikkat çekici bölümlerinden biri sanal gerçeklik (VR) teknolojisiyle hazırlanan deprem simülasyonları oldu. Katılımcılar, 2023 Kahramanmaraş depremlerinde yaşanan sarsıntıyı farklı şehirlerde ve farklı bina katlarında deneyimleme imkânı buldu.

VR uygulaması sayesinde deprem sırasında bina içinde oluşabilecek riskler daha net şekilde görülebiliyor. Özellikle devrilebilecek eşyalar, sabitlenmemiş mobilyalar ve güvenli alanların önemi bu simülasyonlar aracılığıyla somut biçimde anlatıldı. Eğitimde kullanılan 360 derece video içerikleri de deprem anındaki gerçekçi atmosferi katılımcılara aktarmayı amaçladı.

Uzmanlar, bu tür teknolojilerin afet farkındalığı eğitimlerinde önemli bir rol oynadığını belirtiyor. Çünkü katılımcılar teorik bilgilerin ötesinde, deprem sırasında yaşanabilecek durumları birebir deneyimleyebiliyor. Bu da doğru davranışların daha kalıcı şekilde öğrenilmesine katkı sağlıyor.

Metaverse tabanlı deprem eğitimi ve interaktif uygulamalar

Program kapsamında ayrıca metaverse ortamında geliştirilen bir afet eğitimi uygulaması da tanıtıldı. Deprem öncesi, deprem anı ve deprem sonrasında yapılması gereken doğru davranışları öğretmeyi amaçlayan bu dijital oyun, farklı senaryolar üzerinden kullanıcıya çeşitli seçenekler sunuyor.

Katılımcılara demo gösterimi yapılan uygulamada kullanıcılar, deprem sırasında hangi davranışların doğru olduğunu deneyimleyerek öğrenebiliyor. Bu yöntem, özellikle gençler ve öğrenciler için afet eğitimini daha anlaşılır ve ilgi çekici hale getiriyor.

Eğitim programında çocuklara yönelik farkındalık çalışmalarına da yer verildi. Deprem çantası hazırlama, ilkyardım oyunları ve interaktif atölye örnekleri katılımcılarla paylaşıldı. Bu çalışmaların amacı, afet bilincini küçük yaşlardan itibaren geliştirmek ve aile içinde de farkındalık oluşturmak.

Programın sonunda ise katılımcıların deprem anındaki davranış ve farkındalık düzeylerini ölçmeye yönelik bir anket çalışması yapıldı. Bu verilerin, ileride düzenlenecek afet eğitimlerinin geliştirilmesinde kullanılacağı belirtildi.

Afet eğitiminde yeni teknolojiler öne çıkıyor

Kocaeli AFAD’da gerçekleştirilen MARTEST Projesi afet eğitimi, yeni teknolojilerin afet risk azaltma çalışmalarında nasıl kullanılabileceğini ortaya koyan önemli bir örnek oldu. Sanal gerçeklik, metaverse ve interaktif eğitim yöntemleri sayesinde afet bilincinin daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor.

Uzmanlar, özellikle deprem kuşağında bulunan Türkiye’de bu tür eğitimlerin büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor. Teknoloji destekli eğitimler sayesinde bireylerin afet anında doğru karar verebilme becerilerinin güçlendirilebileceği ifade ediliyor.

MARTEST Projesi kapsamında yürütülen çalışmaların önümüzdeki dönemde farklı şehirlerde de uygulanması planlanıyor. Böylece hem kurumlar hem de vatandaşlar için daha etkili ve deneyim temelli afet farkındalığı eğitimleri geliştirilmesi amaçlanıyor.